Mala hunda caalaa aangoo qabu kan mi’aa chili peppers qorachuuf gargaaru .
Jan. 13, 2026
Bara 1912tti, indeeksii Yuunitii Ho’aa Scoville (SHU) kan jalqabame mi’eessituu chili peppers safaruuf ture. Mala safartuu addaa irratti bal’inaan baruuf, maaloo tiwiitara armaan duraa ilaalaa.
MadaHundaiin shu spicness karaa dhandhamaa namaa uumamaan kan ofii isaatii fi sirritti kan hin qabne dha. Kanarraa kan ka’e, bara 1985tti, Waldaan Daldala Mi’eessituu Ameerikaa mala dhangala’aa kiroomaatoogiraafii ga’umsa olaanaa qabu (HPLC) fudhate, sirrii ta’uu safartuu mi’eessituu chili pepper guddisuuf. Yuunitiin mi'aawaa, ppmh jedhamuun kan beekamu, kutaalee ho'a miliyoona tokkoof mi'eessituu miliyoona tokkoo agarsiisa.
HPLC, gabaabduu dhangala’aa kiroomaatoogiraafii ga’umsa olaanaa qabu, kompaawundoota makaa dhangala’aa keessatti adda baasuu fi xiinxaluu of keessatti qabata.
Qorannoon akka mul’isutti, chili peppers gosoota capsaicin adda addaa torba irraa mi’eessituu isaanii kan argatan yoo ta’u, kaapsaayisiinii fi dihayidirookaapsaayisin kanneen jalqabaa ta’uu isaaniiti. MHundai HPLC qabiyyee kaapsaayinooyidii kana lamaan qofa madaala. Innis walitti qabama ulfaatina naannoo isaanii shHundaaga, gatii naannoo ri’ajantii istaandardiin gatii PPMH keessatti argachuuf hiruun.
Bakka bu’iinsi mul’ataa waliin jiru diyaagiraamii giraafikii meeshaan uumame dha. Siiqqeen qajeelaan yeroo tursiisaa meetaanoolii keessatti bakka bu’a, yeroon qorannoo daqiiqaa 7 qaba. Siiqqeen dhaabbataa cimina walnyaatinsaa safarame agarsiisa.
diyaagiraamii keessaa .:
- 'A' naannoo olka'aa hHundauu agarsiisa.
- 'B' naannoo olka'aa kaapsaayisiinii, kaarvii fi sarara bu'uuraatiin marfamee (sarara tuqaatiin agarsiifamu) bakka bu'a.
- 'C' bal'ina olka'aa dihayidirookaapsaayisin agarsiisa, kaarvii fi sarara bu'uuraatiin marfamee (sarara tuqaatiin sararame).
Istaandardii mirkaneessuuf, bal’inni olka’iinsaa ri’ajantoota istaandaardii fayyadamuun argamuu fi safaramuu qaba. Sana booda gatii ppmh shHundaagame 15n baay’ifamee SHU mi’eessituu walgitu argachuuf. HaHundai bal’aan kun madaHundaii chili pepper spicness kan caalaatti sirrii fi sadarkaa isaa eeggate mirkaneessa.
