Ka’umsa chili peppers .

Ka’umsi burtukaanaa naannoolee tiroopikaalaa Giddugaleessaa fi Laatiin Ameerikaa irraa kan ka’e yoo ta’u, biyyoonni ka’umsaa inni jalqabaa Meksikoo, Peeruu fi naannoo adda addaa ta’uu isaaniiti. Mi’eessituu kun akka midhaan durii misoomeetti seenaa badhaadhaa qaba, imala isaa guutuu addunyaa irratti kan jalqabe yeroo chili peppers bara 1492 addunyaa haaraa irraa gara Awurooppaatti seene, boodarra bara 1583 fi 1598 gidduutti Jaappaan ga’ee, dhuma irrattis jaarraa 17ffaa keessa gara biyyoota Kibba Baha Eeshiyaatti karaa isaanii tolfachaa ture. Har’a, chili peppers addunyaa guutuutti bal’inaan kan misoomu yoo ta’u, Chaayinaa keessatti dabalatee, gosootaa fi gosoota adda addaa agarsiisa.

Chaayinaa keessatti, chili peppers seenuun naannoo walakkeessa Ming Dynasty ta'e. Galmeewwan seenaa, keessattuu Tang Xianzu's "The Peony Pavilion" keessatti argaman, bara sanatti "Pepper Flowers" jedhanii waamu. Qorannoon akka agarsiisutti, chili peppers karaa gurguddoo lamaatiin gara Chaayinaa seene: tokkoffaa, karaa qarqara galaanaa kibba baha Eeshiyaa gara naannolee akka Guangdong, Guangxi, Yunan, fi lammaffaa, karaa dhihaa, naannoo akka Gansu fi Shaanxi ga’u. Seenaan qonnaa gabaabaa ta’us, Chaayinaan oomisha burtukaanaa addunyaa irratti adda duree taateetti, Hindii, Indooneezhiyaa fi Taayilaandi caaltee jirti. Kan hubatamuu qabu, burtukaana Handan, Xi'an, fi Chengdu irraa addunyaa irratti beekamoo dha, "Xi'an Pepper," akkasumas Qin Pepper jedhamuun beekama, bifa isaa isa qaxxaamuraa, illee qinxirii, hHundauu diimaa ifaa, fi mi'aa mi'aawaa ta'een beekamtii horata.

Raabsiin gosoota chili Chaayinaa keessatti filannoo naannoo calaqqisiisa. Naannoleen kibbaa gosoota mi’aawaa kanneen akka burtukaana Chaotian, sarara burtukaana, ppeppers xiaomi, fi burtukaana gaanfa hoolaaf walitti dhufeenya cimaa agarsiisu. Burtukaanni kun piroofaayilii mi’aa adda addaa kan dhiyeessan yoo ta’u, mi’eessituu irraa kaasee hanga mi’aawaa fi mi’aawaa ta’etti. Naannoleen tokko tokko gosoota salphaa ta’an kan akka Shanghai Bell Pepper, Qiemen Bell Pepper, fi Tianjin Bell Pepper, guddinaa fi furdina isaaniitiin kan beekaman, ho’a humna ol ta’e malee mi’aa mi’aawaa, mi’aawaa mi’aawaa ta’e dhiisa.

Chili peppers Chaayinaa keessatti baay'ee kan hojjetu yoo ta'u, stir-fries, nyaata bilcheefame, fayyadama raw, fi pickling keessatti fayyadama. Dabalataanis, gara mi’eessituuwwan beekamoo kanneen akka chili sauce, chili oil, fi chili powder, lafa nyaata adda addaa gumaachu.